Nếu như ngày đầu tiên tập trung khá nhiều vào lịch sử kiến trúc và nghệ thuật, ngày thứ hai có thiên hướng thư giãn hơn với những khám phá đi vào cuộc sống đời thường của thành phốFlorence. Tôi không nhớ đã từng nghe một câu châm ngôn nổi tiếng của một thám hiểm gia Châu Âu cuối thế kỷ 19, nhưng ý bao quát của nó nói rằng muốn tìm hiểu rõ cái hồn của một thành phố, hãy đi vào khu chợ của nó. Bởi chỉ tại những khu chợ, người ta mới có thể khám phá những hoạt động thương mại, xã hội và văn hóa do chính người địa phương tạo ra. Ở thành phố Florence có khá nhiều khu chợ và phiên chợ khác nhau nhưng khu chợ xoay quanh nhà thờ San Lorenzo là nổi bật hơn cả. Đây là khu chợ lớn nhất và duy nhất của thành phố vào thế kỷ 19. Hồi ấy, người dân toàn thành phố đổ về đây vào các phiên chợ để mua những đồ thực phẩm hàng ngày. Ngày nay, nhiều khu chợ và siêu thị mọc lên nên gián tiếp làm giảm sức nặng của San Lorenzo đi. Tuy nhiên, khu chợ này vẫn là một điểm đến không thể bỏ qua nếu như bạn thực sự muốn hòa mình vào cuộc sống thường ngày của Florence. Tất nhiên, cũng đừng mong chờ việc bạn là du khách duy nhất đặt chân đến đây bởi xung quanh bạn cũng có rất nhiều du khách khác giống bạn.
Hầu như bất cứ du khách nào đến Florence đều đổ đến khu chợ này để mua sắm đồ giá rẻ như quần áo, phụ kiện trang sức nhưng loại hình sản phẩm được ưa thích nhất là đồ da thuộc được làm thủ công. Một điều thú vị Thái balo nhận thấy ở khu chợ này là sự hiện diện ngày càng phổ biến của những người chủ tiệm các quầy hàng đến từ những quốc gia khác. Họ không phải là người Ý chính gốc mà lại đến từ Nga, Ba Lan, Hungary… Tôi có thể nhận ra nguồn gốc của họ mà không cần hỏi, nhờ vào âm giọng của họ khi nói tiếng Anh.
Ngoài ra, cũng như tại rất nhiều khu chợ khác trên thế giới, rất nhiều món đồ souvenir được làm từ Trung Quốc. Trước mắt các bạn là môt loạt những ví da, thắt lưng da… "made in Italy" nhưng thực ra tất cả đều là những đồ fake hoặc được nhập trực tiếp từ Trung Quốc, hoặc được làm tại các xưởng do chính người Trung Quốc làm chủ tại khu công nghiệp Prato (một thành phố cũng thuộc vùng Toscana) giữa lòng nước Ý. Vì thế, bạn đừng nghĩ rằng đến nước Ý thì sẽ mua được đồ 100% made in Italy. Cũng còn tùy bạn mua chỗ nào.
Chính vì lý do này, nhiều người dân Florence than phiền rằng San Lorenzo đã và đang đánh mất cái hồn Italia mà nó vốn có trước đây. Một số người dân mà tôi nói chuyện bảo tôi rằng mới chỉ đầu những năm 1990 thôi, tại đây, tất cả những người chủ tiệm bán hàng da thuộc đều là người Florence chính gốc. Với sức hút du lịch của thành phố, ngày nay chủ nhân của những tiệm hàng này vẫn là người Ý nhưng họ thích cho thuê lại mặt bằng cho dân ngoại quốc hơn là đứng dãi nắng cả ngày dưới đường mà chưa chắc đã bán được nhiều đồ như ý muốn. Với sự cải thiện chung về mức sống tại Châu Âu, người Ý trở lên lười biếng hơn trước nên thích ngồi mát ăn bát vàng nên thà ngồi nhà lấy tiền thuê nhà còn sướng hơn. Nói chuyện với một cậu người Ethiopia bán đồ lưu niệm, cậu ta bảo tôi rằng tiền thuê trung bình một tháng mà cậu ta phải trả là 500 Euro. Nhiều nơi, tiền thuê còn lên đến 2500 Euro. Nhiều người dân Ý muốn làm một cuộc cách mạng phủi hết tất cả những chủ tiệm ngoại quốc và những mặt hàng fake để thay vào đó những loại hàng đặc trưng Florence cho chính người Florence bán. Tuy nhiên, để biến ý muốn đó thành hiện thực không phải là điều dễ dàng khi mà hàng trăm chủ tiệm coi San Lorenzo như miếng cơm manh áo.
Hãy thôi bàn về việc những món đồ da thuộc hay những chủ tiệm ngoại quốc. Cá nhân tôi nghĩ ở đâu cũng vậy thôi, hễ có sức hút du lịch thì sẽ có những dấu hiệu của cửa hàng lưu niệm, bán đồ fake made in China. Nhưng nếu như tinh tế hơn một chút, chịu khó hơn một chút thì bạn vẫn có thể có cơ hội khám phá những cái gì được cho là đặc trưng địa phương. Trường hợp của San Lorenzo cũng vậy. Chỉ cần đi chệch vài chục mét so với những dãy hàng đồ lưu niệm hay da thuộc, bạn sẽ gặp một tòa nhà đồ sộ được xây vào cuối thế kỷ 19, nơi chứa khu chợ thực phẩm cũng nổi tiếng không kém. Theo tôi, đây mới là cái đáng xem ở chợ San Lorenzo.
Nếu như bên ngoài tòa nhà là một bầu không khí xô bồ của những người chủ tiệm ngoại quốc, bán giá cắt cổ chém khách du lịch thì bên trong tòa nhà là một không gian “thuần Italia” hơn. Người ta có thể làm giả đồ lưu niệm nhưng không thể làm giả thức ăn bởi đây là nhu cầu căn bản của người dân Florence. Vào đến đây, bạn vẫn có thể nhìn thấy chính người dân Ý đến mua đồ, chứng kiến những cuộc trao đổi mua bán rau quả tấp nập với những cuộc hội thoại tiếng Ý thật nhẹ nhàng.
 |
| Nói đến mỳ Ý, chúng ta hay nghĩ đến mỳ ống. Nhưng nước Ý sở hữu nhiều loại mỳ hơn thế. |
 |
| cà chua khô, được chế biến giống như nho khô |
Nếu bạn là một người sành ăn và thích ăn uống thì chắc chắn bạn sẽ thích khu chợ này bởi sự đa dạng về nguyên liệu thực phẩm đặc trưng của vùng và cũng rất đa dạng về màu sắc, nào là hạt tiêu, nào là cà chua phơi khô, những tảng thịt to đùng. Tôi chủ ý không ăn sáng ở hostel để dành bụng nếm đủ các thứ món được trưng bày ở đây, đặc biệt là món bánh mì sanwich nhồi lampredotto tại quầy Nerbone’s.
Lampredotto trong tiếng Ý có nghĩa là lòng mề nguồn gốc từ bò, một trong những món đặc trưng của vùng Toscana. Nếu như bạn muốn tìm một nơi để có thể khám phá những kiểu thực phẩm đặc trưng Toscana thì San Lorenzo chắc chắn là câu trả lời. Tại đây, bạn có thể tìm thấy nhiều loại phomát, rượu vang và thịt tươi, những đặc sản nổi bật của vùng.
Sau gần nửa buổi sáng loay hoay trong khu chợ San Lorenzo, tôi chuyển sang thăm nhà thờ Santa Croce, một nơi tôi cho là đáng xem nếu như bạn là người thích khám phá lịch sử. Tất nhiên, bạn phải thực sự là người am hiểu một chút về lịch sử và tôn giáo Châu Âu thì vào đây mới "bõ" bởi giá vào cửa khá đắt, tầm 7$, không đáng đồng tiền bát gạo cho những kẻ chạy hùng hục quanh thành phố chỉ để chụp tự sướng vài kiểu ảnh. Nếu như nhà thờ Santa Maria di Fiore cho bạn một cái nhìn tổng quát về dòng nghệ thuật kiến trúc Phục Hưng, Santa Croce phản ánh nhiều hơn về góc độ xã hội Italia, đặc biệt trên lĩnh vực tôn giáo.
Nhìn từ phía bên ngoài, Santa Croce có cùng trường phái kiến trúc với Santa Maria di Fiore với bề mặt đồ sộ được làm hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng và xanh lá cây. Đối diện với công trình kiến trúc này là quảng trường cùng tên, nơi đóng một vai trò văn hóa và chính trị rất quan trọng trong đời sống của người dân Florence thời Trung Cổ.
 |
| một bức tranh miêu tả lại khung cảnh quảng trường Santa Croce thời trung cổ với những cuộc thi đấu giữa các hiệp sĩ |
Thời ấy, thành phố Florence nhỏ lắm, chỉ gói gọn trong 1km vuông và được bao bọc bởi một hệ thống tường thành phòng thủ. Tất cả những gì nằm ngoài vành đai tường thành này được coi là “ngoại ô”, nơi tất cả các sự kiện văn hóa lớn được tổ chức. Quảng trường Santa Croce thời điểm ấy hay được chọn để là nơi thi đấu trò chơi kỵ sĩ giáp chiến. Nếu ai từng chơi trò chơi Heroes 3 thì chắc biết rõ nhân vật kỵ sĩ của thành thiên thần.
 |
| án ngữ ngay trước cổng vào nhà thờ là pho tượng của nhà thơ văn huyền thoại Dante Alighieri, người được cho là cha đẻ của ngôn ngữ tiếng Ý hiện đại. Ông cũng là một phần trong thế hệ nghệ nhân sáng lập ra trào lưu Phục Hưng của Ý trong thế kỷ 16 |
Đối với người dân Florence nói riêng và người Ý nói chung, nhà thờ Santa Croce đóng một vai trò quan trọng trong niềm kiêu hãnh dân tộc bởi đây là nơi chôn cất của rất nhiều danh nhân từ khía cạnh tôn giáo đến nghệ thuật. Santa Croce là nơi chôn cất của rất nhiều nhân vật nổi tiếng của Ý, đặc biệt phải kể đến lăng mộ của họa sĩ lừng danh Michel Angelo, người thiết kế vòm tòa thánh Saint Peter ở Vatican và những tác phẩm tranh trong khu sảnh Sixtine.
 |
| quan tài của Michel Angelo, tác giả của tác phẩm huyền thoại "sự sinh ra của Adam" hiện đang nằm ở tòa thánh Vatican |
 |
| đây chính là bức tranh nói về Adam, nhân vật trong kinh thánh của người theo đạo Thiên Chúa giáo và Do Thái. |
Một nhân vật khác nổi tiếng không kém cũng được chôn cất ở đây là nhà vật lý và thiên văn học Galileo.
 |
| Tượng Galileo được đặt ngay trên nắp quan tài của ông. Người ta nhận ra bức tượng này nhờ quả cầu trái đất mà pho tượng đang đặt tay vào. Nghiên cứu quỹ đạo trái đất là công trình khoa học lớn nhất của ông |
Ông này sống vào thế kỷ 16, nổi tiếng vì đã chiến đấu bảo vệ giả thuyết cho rằng trái đất quay quanh mặt trời và trái đất hình cầu chứ không phải phẳng lì như những tuyên truyền của Thiên Chúa giáo thời bấy giờ. Khoa học và tôn giáo, hai trường phái quá đối lập nhau. Sự hiện diện của mộ phần nhiều nghệ nhân lừng danh khiến người Ý thường gán cho Santa Croce một cái tên trừu mến là “ngôi đền của niềm kiêu hãnh Italia”, bởi những người con của họ đã sáng lập ra một kỷ nguyên nghệ thuật Phục Hưng khiến cả thế giới phải kiêng nể.
 |
| nhìn thì tưởng chi là một phiến đá dùng để trang trí nền nhà, nhưng thực ra đây là nắp quan tài bằng đá cẩm thạch |
Ngoài mộ phần của những nghệ nhân lừng danh nói trên, còn có vô số mộ phần khác nữa. Và nếu du khách để ý, nắp mộ phần của họ nằm ngay trên… bề mặt đất. Điều đó có nghĩa là những ngôi mộ này bị “chà đạp” bởi dấu chân của hàng trăm ngàn du khách đi bên trên. Nghe có vẻ kỳ quặc nhưng theo tôi được biết, việc bố trí mộ phần như vậy là vì việc để người viếng thăm dẫm chân lên bề mặt mộ là một hình thức thể hiện sự chịu đựng khổ hạnh của người đã mất, và là một hình thức người chết thể hiện sự ăn năn hối cải quyết tâm sửa chữa những tội lỗi họ gây ra khi còn sống. Vậy những mộ phần này là của ai? Đó là của những gia đình quý tộc có rất nhiều tiền để có thể được chôn trong khuôn viên nhà thờ. Vị trí hướng quay của các mộ phần này được lựa chọn một cách có chủ ý theo quan niệm tôn giáo của người Châu Âu.
Các bạn đừng nghĩ người phương Tây không để ý đến phong thủy. Họ cũng có những phương pháp phong thủy riêng liên quan đến hướng đặt mộ, tuy không phức tạp và tinh vi như hệ thống phong thủy của phương Đông chúng ta. Hãy nhìn vào những mộ phần này, nếu chân của người quá cố hướng về phía ban thờ chúa Jesus, điều đó có nghĩa là người đó khi còn sống làm nhiều điều thiện nên khi chết sẽ được lên thiên đàng cùng chúa. Chân hướng về chúa, hàm ý là khi chết sẽ được“đứng” trên mây để chúa đưa lên thiên đàng. Ngược lại, những ai có mộ phần mà đầu hướng về ban thờ, điều đó có nghĩa là khi chết họ sẽ bị trừng phạt. Đầu của họ sẽ bị ma quỷ “đánh hội đồng".
Chỉ luẩn quẩn ngắm nghía và tìm hiểu những thông điệp như trên thôi mà tôi cũng mất đến hơn 1 giờ đồng hồ bên trong khuôn viên nhà thờ Santa Croce đến tận trưa. Trưa đến rồi, cái bụng của tôi bắt đầu biểu tình và sự lựa chọn cho bữa trưa không có gì tốt hơn là một chiếc bánh pizza. Nếu như ở Việt Nam, những quán cơm phở nhan nhản ở vỉa hè thì tại Ý, những quán làm bánh pizza cũng nhiều tương tự như vậy và người Ý cũng coi bánh pizza nhưlà một bữa ăn chính như những bát phở, bún, miến của chúng ta. Chỉ có một điều hơi khác một chút là tại các tiệm bánh pizza, ngoài việc khách có thể đặt gọi bánh và ăn tại chỗ thì họ hoàn toàn có thể mang đi ăn dọc đường hoặc ngồi ở chỗ nào đó thoáng mát để thưởng thức chiếc bánh của mỉnh. Một trải nghiệm mà tôi cho rằng không thể bỏ qua khi đặt chân đến Florence là việc bạn đến một tiệm bánh pizza nơi bạn có thể trực tiếp quá trình một chiếc bánh pizza được làm như thế nào, từ lúc nặn bánh cho đến lúc rải pho mát, thịt nguội và cho vào lò nướng. Đó thực sự là một trải nghiệm văn hóa Ý đặc trưng, cũng như việc trải nghiệm thói quen aperitivo mà tôi đã đề cập đến trong phần một.
Tiệm bánh pizza mà tôi chọn mang tên Gusta Pizza. Cũng như tất cả những tiệm bánh khác, các chiếc bánh pizza ở đây 100% được làm theo yêu cầu ngay tại chỗ. Nhờ thế, những chiếc bánh còn nóng hổi từ trong lò ra khiến cho miếng bánh giòn tan và phần pho mát chảy tan trong miệng bạn, một cảm giác sung sướng khó tả.
Khoảnh khắc ngắm nhìn cách người Ý làm bánh pizza cũng là một điểm đáng nhớ trong ký ức của tôi về Florence. Mặc dù tôi cũng ăn bánh pizza ở rất nhiều thành phố khác của Ý nhưng đúng là các tiệm bánh pizza của Florence có một phong cách rất riêng. Nhìn những cục bột mì được nhào nặn, bạn có cảm giác nhưnhững phụ bếp Ý đang luyện "giáng long thập bát chưởng" với những đôi tay điêu luyện của họ.
Buổi chiều là một khía cạnh khác của Florence, đó là bộ mặt của một thành phố rất xanh. Xanh bởi những khu vườn thượng uyển đẹp bậc nhất Châu Âu. Đó không chỉ là nơi mà các gia đình quý tộc sinh sống vào những thế kỷ 15-17 mà còn là những kiệt tác nghệ thuật mang đậm phong cách Phục Hưng. Đúng vậy, khi nói đến dòng kiến trúc Phục Hưng, người ta không chỉ nói đến hội họa, điêu khắc mà còn nói đến phong cách chăm sóc và bài trí vườn tược nữa. Nước Ý nói chung và Florence nói riêng là cái nôi tạo ra trường phái thiết kế vườn mà sau này tất cả các quốc gia Châu Âu khác phải học noi theo, trong đó có cả người láng giềng Pháp. Nếu ai đã từng viếng thăm khu vườn thượng uyển của cung điện Versailles và những tòa lâu đài thuộc lưu vực sông Loire thì đều thấy những khu vườn ấy đẹp hoành tráng đến thế nào. Nhưng tất cả những công trình ấy đều ít nhiều có sự vay mượn về óc thẩm mỹ từ nước Ý. Có thể nói, vùng Florence là cái nôi tiên phong cho những gì mà các chuyên gia gọi là “kiến trúc phong cảnh” bởi kiến trúc không chỉ gói gọn trong khuôn viên một tòa nhà mà còn là của cả một môi trường thiên nhiên xung quanh nó, một môi trường được bàn tay con người chuyển hóa thành những kiệt tác nghệ thuật để đời.
 |
| cổng vào vườn Boboli là một cung điện hoành tráng |
 |
| với phong cách kiến trúc được những kiến trúc sư sau này áp dụng để xây nên tòa cung điện Versailles của Pháp. Vì thế, bạn đừng ngạc nhiên khi thấy có nhiều điểm tương đồng giữa hai công trình kiến trúc. Chính cung điện Versailles thừa kế những nét kiến trúc của người Ý chứ không phải ngược lại |
Tại Florence này, nói đến vườn tược thì không thể không nói đến khu vườn Boboli xưa kia đã từng là nơi ở của gia đình dòng họ Medici. Nó được tạo ra vào thế kỷ 16, khi mà dòng họ Medici lên nắm quyền trở thành quận chúa của cả vùng Toscana và là dòng họ có thế lực nhất nhì quốc gia hình chiếc ủng. Sau này, tôi còn thăm nhiều vùng khác của Ý nhưng tôi phải công nhận rằng khu vườn Boboli là một trong 5 khu vườn đẹp nhất quốc gia. Vườn Boboli rất rộng và là một nơi lý tưởng để picnic buổi trưa. Khi tôi vào đó, tôi cũng có phần hơi tiếc nuối vì đã lỡ ăn trưa ở ngoài rồi, mà giá vào cửa cũng thuộc dạng chát, tầm 12$. Đúng là để đi hết các điểm tham quan của Florence thì hầu bao cũng phải rủng rỉnh một chút. Lạc vào khu vườn Boboli, bạn sẽ có cảm giác như lạc vào một thế giới khác hoàn toàn so với khu trung tâm phố cổ.
Khi đã khám phá khu trung tâm Florence, bạn có thể thấy rõ là hầu như không có nhiều cây xanh. Đâu đâu cũng là những công trình kiến trúc bằng đá xám xịt hoặc đá cẩm thạch. Tôi không phủ nhật vẻ đẹp hoành tráng của chúng nhưng nếu như lúc nào cũng chỉ lặp đi lặp lại chừng ấy, bạn sẽ có cảm giác bị bội thực và cần một nơi nào đó xanh hơn để hít thở. Khu vườn Boboli là câu trả lời. Không nhiều công trình kiến trúc cổ mà chỉ là một tòa cung điện Palazzo Pitti tọa lạc giữa rừng cây xanh. Không tiếng ồn ào của những du khách hay các tiệm bán souvenir mà thay vào đó là tiếng chim hót líu lo hay tiếng nước suối chảy róc rách.
Cái tên Boboli có xuất xứ từ “Borgolini”, tên của một gia đình nhà nông chủ sở hữu của cả một quả đồi canh tác mà sau này trở thành khu vườn Boboli. Phải chờ đến khi có bàn tay của dòng họ nhà Medici, những khoảnh đất canh tác tầm thường đó mới thay hình đổi dạng và trở thành một kiệt tác khét tiếng Châu Âu, một biểu tượng của trường phái vườn tược Phục Hưng.
Như đã giải thích trong phần một về định nghĩa của trường phái nghệ thuật này, đó là sự quay trở lại với gu thẩm mỹ của thời kỳ La Mã – Hy Lạp cổ đại. Điều đó được thể hiện cụ thể qua sự hiện diện của những pho tượng thần thánh Hy Lạp được rải rác khắp nơi trong khu vườn Boboli. Ngoài ra, sự bài trí các con đường thảm cỏ khiến cho du khách có cảm tưởng như họ đang lạc vào mê cung. Tản bộ qua những làn đường như thế này, đôi khi bạn có ý nghĩ: “sao trông giống khu vườn ở cung điện Versailles thế nhỉ”. Nhưng trên thực tế, phải là Versailles giống Boboli bởi khu vườn này sinh ra trước công trình của Pháp gần một thế kỷ và chính người Pháp đã phần nào vay mượn ý tưởng kiến trúc của Ý để hoàn thành công trình của họ. Những pho tượng mang dáng dấp của các vị thần La Mã được tạc lên với rất nhiều ẩn ý đằng sau và thường gắn liến với một giai thoại lịch sử của dòng họ Medici. Tôi không thể biết hết tất cả các câu chuyện đó nhưng sau đây là một số giai thoại thú vị.
Thần biển Neptune đứng chễm chệ trên một xe ngựa được tạc nên nhân dịp nữ quận công Caterina di Medici được gả cho vua Pháp, Henri đệ nhị vào đầu thế kỷ 16. Có một điều mà bạn chưa biết, thói quen sử dụng dao dĩa của người Châu Âu chỉ được sinh ra vào thời Phục Hưng và dòng họ Medici nói riêng (nước Ý nói chung) rất tự hào vì là những người tiên phong sáng lập ra thói quen này. Catherina được coi như sứ giả truyền bá rộng rãi thói quen này sang nước Pháp và sau này nó được truyền bá rộng rãi ra cả lục địa già. Còn phần hồ nước phía dưới? Đó vốn dĩ là một quặng đá được người Florence khai thác để lấy đá xanh dựng cho tòa cung điện Palazzo Pitti. Nếu cứ để chềnh ềnh một hố sâu như vậy thị hơi xấu, thế là một kiến trúc sưđã nghĩ ra ý tưởng biến nó thành một cái ao nhân tạo.
Tính riêng thời gian loanh quanh trong khuôn viên vườn thượng uyển Boboli, tôi cũng phải mất tầm tiếng rưỡi và mê cung vườn chưa dừng ở đó. Chỉ cách Boboli tầm hơn 100m lại là một khu vườn khác mang tên Bardini. Cũng giống như khu vườn Boboli, đây xưa kia chỉ là một quả đồi tầm thường được dùng cho việc canh tác trồng cây hoa màu thời kỳ Trung Cổ. Mãi sau này, khi một số gia đình quyền quý mua lại, khu vực này mới được cải tạo thành vườn thượng uyển phục vụ cho việc nghỉ dưỡng và tản bộ mùa hè sau những ngày nóng nực ở trung tâm thành phố. Được thiết kế thoai thoải theo sườn đồi, đường lên đỉnh đồi cho bạn một cái nhìn toàn cảnh thành phố Florence với biểu tượng nhà thờ Santa Maria del Fiore từ phía xa, rất đẹp.
Tuy có nguồn gốc từ thời trung cổ nhưng hệ thống tường bảo vệ khu vườn xưa kia đã bị phá hủy và thay vào đó là hệ thống các dãy hoa và cây được thiết kế dàn trải qua nhiều thế kỷ với những phong cách làm vườn rất khác nhau, lúc thì theo kiểu Phục Hưng (thế kỷ 16), lúc thì theo kiểu Barốc (thế kỷ 17-18), lúc thì theo kiểu Anh (thế kỷ 19). Hạng mục công trình rõ nét nhất của khu vườn Bardini chính là hệ thống cầu thang đi bộ thoai thoải lên đỉnh đồi, được thiết kế theo kiểu Barốc.
Lác đác đây đó là những pho tượng tạc mô phỏng theo những vị thần thánh trong huyền thoại Hy Lạp – La Mã, một phong cách rất đặc trưng của trường phái nghệ thuật tạo vườn kiểu Ý. Và không quá ngoa khi nói rằng rất nhiều kiến trúc sưViệt Nam áp dụng những kiểu vườn với tượng thần như thế này để thiết kế cho những hộ gia đình giàu có. Nhân tiện đây tôi cũng phải đề cập đến một khía cạnh khá thú vị, đó là tầm ảnh hưởng của phong cách kiến trúc nhà cửa của Ý trong đời sống của người Việt chúng ta. Đã từ lâu, chúng ta sử dụng từ “villa” để ám chỉ những tòa nhà biệt thự sang trọng và rộng lớn. Thế nhưng không mấy ai biết rằng từ này có nguồn ngốc từ nước Ý và chính xác hơn, nó xuất hiện từ thời kỳ Phục Hưng, khi mà các gia đình quý tộc của Florence cho xây những khu nghỉ dưỡng nằm ngoài trung tâm thành phố. Nói đến villa, không thể không nói đến 2 yếu tố cấu tạo lên nó: tòa nhà nghỉ dưỡng và một khu vườn vây quanh được thiết kế một cách rất nghệ thuật. Nếu như nhìn vào những tòa nhà biệt thự đang rất thịnh hành của Việt Nam, chúng ta có thể thấy rằng yếu tố vườn tược là một yếu tố không thể thiếu. Tôi sẽ đề cập kỹ hơn về khía cạnh vườn nghệ thuật kiểu Ý trong những phần tiếp theo của bài viết này.
Phong cách thiết kế vườn của người Ý rất khác so với phong cách trồng vườn của người Việt chúng ta. Đã từ lâu, nghệ thuật vườn chưa bao giờ đóng một vai trò quá quan trọng trong đời sống người Việt, cho dù là tầng lớp dân thường hay tầng lớp hoàng gia. Chẳng vì thế mà trong tất cả những di tích còn sót lại trên lãnh thổ Việt Nam, đâu có những công trình vườn tược rộng vài héc ta như kiểu Châu Âu. Trường hợp hiếm hoi mà chúng ta có thể gọi là nghệ thuật vườn có lẽ là những ngôi “nhà vườn”, xuất hiện và rất thịnh hành ở miền trung vào thời kỳ nhà Nguyễn. Người Ý khác chúng ta ở chỗ họ tận dụng một địa thế thiên nhiên có sẵn (một quả đồi chẳng hạn) rồi cải tạo nó, thêm thắt một chút cây cối, một chút loài hoa, một chút tác phẩm điêu khắc tượng, đào một số con suối nhân tạo có chủ ý và cho xây một tòa nhà biệt thự để tạo nên một quần thể kiến trúc vườn tổng thể rất hài hòa với thiên nhiên. Điều đó khiến cho du khách khi thăm thú luôn có cảm giác họ lạc vào một khu vườn “tự nhiên”, chứ không phải do bàn tay con người tác động vào.
Có thể nói, để thăm được cả hai khu vườn Boboli và Bardini, bạn phải có một đôi chân khỏe vì phải đi bộ khá nhiều. Tôi không rõ là đã phải cuốc bộ bao nhiêu cây số nhưng mà loay hoay trong mê cung vườn trong vòng 2 tiếng rưỡi thì chắc cũng phải 7-8 cây số. Mà thế vẫn chưa hết! Sau khi thăm xong khu vườn Bardini, tôi tiếp tục cuốc bộ, đi đến Piazzale Micheangelo, nơi luôn được các cuốc cẩm nang du lịch cho là điểm ngắm hoàng hôn thơ mộng nhất Florence.
 |
| Florence nhìn từ khu vườn Barbini |
Và thực tế đúng là như vậy bởi đây luôn là địa điểm được các tay nhiếp ảnh chuyên nghiệp chọn để chụp những tác phẩm để đời. Và hình ảnh toàn cảnh thành phố Florence trong các tấm bưu thiếp cũng được lấy từ đây. Có nguồn gốc từ thời Trung Cổ, địa điểm này nằm trọn trên một quả đồi và đã từng đóng vai trò như là một tấm bình phong tự nhiên bảo vệ Florence. Nhìn từ đỉnh đồi, ta vẫn có thể thấy những vết tích các bức tường thành bảo vệ còn sót lại. Vì là nằm trên một quả đồi nên để lên được đó thì cũng phải cuốc bộ kha khá. Thực ra thì theo tôi được biết, cũng có một số tuyến xe buýt chở khách thẳng lên đỉnh đồi từ trung tâm thành phố nhưng nói thật là tôi không thích giải pháp đó lắm. Cá nhân tôi vẫn thích tản bộ, đi qua những ngôi nhà dân và những nẻo đường nhỏ đặc trưng Florence. Chẳng phải đó luôn là phong cách du lịch của Thái balô hay sao? Phong cách của một người luôn muốn hòa mình vào cuộc sống của người địa phương.
Piazzale Micheangelo được sinh ra vào thể kỷ 19, sau khi quốc gia Ý được thống nhất sau một thời kỳ dài bị chia cắt và chịu sự thống trị của Pháp và Áo. À mà cũng phải bổ sung thêm là Florence đã từng là thủ đô của nước Ý trong những năm đầu sau thống nhất. Mãi đến sau này mới di thủ đô trở lại Roma. Trong thời gian Florence đóng vai trò là thủ đô, chính quyền địa phương thực hiện công cuộc quy hoạch đô thị để mở rộng khu vực dân cư nhằm mục đích giảm tải cho khu trung tâm phố cổ đang ngày càng đông đúc. Khu vực xoay quanh Piazzale Micheangelo được coi nhưlà khu phố mới, giống như kiểu khu vực Trung Hòa Nhân Chính của Hà Nội bây giờ.
Cái tên Micheangelo được đặt để tỏ lòng ngưỡng mộ đến vị nghệ nhân huyền thoại Michel Angelo. Vì thế nên người ta mới cho tạc bức tượng copy David, mô phỏng theo phiên bản thật hiện đang được trưng bày bên trong viện bảo tàng Galleria dell’Academia ở trung tâm thành phố. Bên dưới chân tượng là 4 pho tượng thiên thần nhỏ, tượng trưng cho 4 thời khắc của 1 ngày: bình minh, ngày, hoàng hôn, tối.
Ngắm toàn cảnh thành phố Florence vào lúc hoàng hôn từ Piazzale Micheangelo là một trong những khoảng khắc đáng nhớ nhất của tôi. Nếu như tôi được phép bầu chọn những khoảnh khắc hoàng hôn tuyệt vời nhất trong số những quốc gia tôi đã từng đi qua, tôi sẽ chọn: Florence, Cappadocia và Santorini. Tôi đón hoàng hôn khá lâu và thưởng thức từng giây phút quý giá ngắm nhìn toàn cảnh thành phố thơ mộng với những ánh sáng mặt trời cuối cùng. Đứng ngất ngây con gà tây giữa đám khách du lịch, tôi có đôi chút chạnh lòng. Vì sao? Bởi vì trước một khung cảnh lãng mạn như thế này, phải có đôi có cặp thì nó mới vui. Tôi đây thì lại ăn mảnh, đi ngắm hoàng hôn một mình. Lúc ấy, tôi chỉ ước gì có một cô gái bên cạnh, một người tôi có để xiết chặt vào lòng mình để thủ thỉ vào tai nàng những câu đại loại như “I Love You”.
Thái balo.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét